door Geert Selleslach en Rik Fobelets © De Nekker

De stembusslag van 8 oktober heeft voor Brussel (en dus ook Laken) een onverwacht resultaat opgeleverd. Algemene verwachting was dat de Lijst van de Burgemeester (LB) van PRL, FDF en VLD, net als de combinatie Ecolo-onafhankelijken winst zouden boeken en dat de huidige coalitie onder leiding van de Donnéa verder gezet zou worden.

Maar de LB bleef tot ieders verbazing ter plaatse trappelen en de winst van Ecolo (van drie naar negen zetels) was veel forser dan verwacht. Andere verrassingen waren de vrij grote en onverwachte winst van de PS (van 9 naar 13) en de ene zetel zowel voor VU/ID als Agalev. Klap op de vuurpijl was dan het nieuws laat op de verkiezingsavond dat de nieuwe burgemeester van Brussel Lakenaar Freddy Thielemans wordt. Het voorakkoord waarin stond dat de uittredende coalitie verdergezet zou worden, hield dus niet lang stand. Nochtans werd geen van de coalitiepartners afgestraft en behaalde de Donnéa (6.308 stemmen) een goede persoonlijke score. Huidig burgemeester François Xavier de Donnéa met zijn LB werd dus uit de coalitie gewipt.

La petite histoire

Hoe die coalitievorming precies verlopen is in de uren na de verkiezing is intrigerend maar verschilt erg naargelang de bron. Volgens de ene bracht de Donnéa, zelfzeker als hij was om opnieuw burgemeester te worden, Thielemans zelf op het idee om het zonder de LB te doen door hem voor te stellen om onder hun tweetjes samen te gaan en Ecolo te dumpen. Thielemans maakte na deze suggestie een eenvoudige optelsom en begreep dat ook de PS met Ecolo en PSC een meerderheid kon vormen. En, een niet onaardig voordeel: van deze coalitie kon hij zelf burgemeester worden. Thielemans contacteerde Ecolo, die de voorbije zes jaar geregeld in de clinch lag met de Donnéa, en de zaak was snel beklonken. Ecolo aasde trouwens ook op een partnerruil en wilde van de Donnéa af. De uitslag liet dat plots toe.

De PSC-CVP boekte een teleurstellend resultaat. Vooral de PSC kandidaten scoorden zeer slecht. Toch worden ze verrassend de derde partner. Dat is: verliezen en toch winnen. Ook de eerste en enige Agalev-verkozene wordt mee opgenomen.

Een andere bron stelt dat Thielemans onder impuls van genius Philippe Moureaux, die in goede oude stijl decreteerd zou hebben zo veel mogelijk PS burgemeesters te installeren in de Brusselse gemeenten, het direct met Ecolo zou aangelegd hebben. Nog een andere bron stelt dat Ecolo het initiatief tot deze nieuwe formule zou hebben genomen. Zeker is dat zowel de Donnéa als Thielemans erg tuk waren op de burgemeesterssjerp en hem eigenlijk niet aan de andere wilden gunnen. Misschien was uittredend burgemeester de Donnéa te zeker van zijn zaak…

De klap kwam alleszins hard aan bij de PRL/FDF federatie. De liberalen zijn ronduit woest op “het verraad” van de PS. PRL en PS waren in de dagen na de verkiezingen niet mals voor elkaar. Dat ging van “lafaards” en “verraders” tot “den bourgeois is verdreven, de volksmens opgestaan”. De manier waarop Thielemans en ook Simons hun overwinning “vierden” getuigde trouwens ook niet echt van nederigheid. Gevolg van deze coup de théâtre in Brussel Stad is dat de Donnéa minister-president van het Brussels Gewest wordt en dat Jacques Simonet burgemeester wordt in Anderlecht, waar men een beetje de omgekeerde situatie meemaakte als in Brussel (PRL wipt PS). Wat er ook van zij, wij willen hier expliciet de hoop uitdrukken dat er in de komende jaren niet te veel dossiers uit persoonlijke of partijpolitieke rancune geblokkeerd worden. Dat zou voor de bevolking – waarvoor men het tenslotte zou moeten doen – geen goede zaak zijn. Pikant detail van de Brusselse stoelendans is dat het er even naar uitzag dat eerste schepen Olivier Maingain van het FDF waarnemend burgemeester van Brussel zou worden tot het eind van het jaar. De Vlamingen hebben dit gelukkig weten te keren, al heeft Marion Lemesre (PRL) in het verleden ook niet bepaald uitgeblonken in belangstelling voor Nederlandstalige initiatieven of de Nederlandse taal.

Programma

Hopelijk hebben de protagonisten die het vanaf 1 januari 2001 zullen moeten doen ook gedacht om een gedegen programma uit te werken. Een samenwerking PS-Ecolo zal op het vlak van mobiliteit, toch het probleem van de komende jaren, waarschijnlijk een stuk vlotter kunnen verlopen. Op het vlak van de veiligheid daarentegen is het een beetje bang afwachten: geen van beide partijen staan een kordate aanpak voor en willen absolute voorrang geven aan preventie. Op het sociale vlak zou de PS, meer dan in vorige coalitie, het verschil moeten kunnen maken. De grote ongelijkheden moeten toch krachtiger aangepakt kunnen worden. Ecolo van zijn kant kan zijn project van “leefbare stad” met veel aandacht voor ruimtelijke inrichting, mobiliteit, renovatie en de woonfunctie hopelijk met even veel daadkracht verderzetten.

Gemeenteraad met een kleurrijk, Lakens en Vlaams accent

De nieuwe gemeenteraad krijgt veel meer kleur. Wat zes jaar geleden ingezet werd, bloeit nu open. Het aantal allochtone gemeenteraadsleden groeit naar 13 op 47. Bovendien komen met Bertin Mampaka (PSC – 507), Mohamed Ouriaghli (PS – 1.415) en Ahmed El Ktibi (PS – 899) drie van hen uit Laken. Vooral op de PS lijst scoorden de allochtonen zeer goed, ongeacht hun plaats op de lijst. Door deze opmerkelijk goede resultaten van de kandidaten van allochtone afkomst krijgen we met Faouzia Hariche – Laghmiche (PS – 1.242) voor het eerst ook een schepen van allochtone origine. Gelijklopend merken we dat het politieke centrum van Brussel Stad naar Laken verschuift. Met burgemeester Freddy Thielemans (PS – 2.832) en Georges Dallemagne (PSC – 803) als Lakenaars kan de discussie over ons stadsdeel boeiend worden.

Tot slot, de Vlaamse kandidaten. Eén van de grootste ‘verliezers’ is Rohnny Buyens (553), die als enige SP-er op de PS-lijst resoluut voor een schepenambt ging. Hoewel meer dan tweehonderd stemmen meer dan vorige keer strandde hij op nauwelijks 26 stemmen van een zitje en van een schepenmandaat. Dat is: winnen en toch verliezen. Bij de CVP verliest men de anciens Luc De Ridder (376) en Piet Coenen (460) ondanks hun behoorlijke score. Enkel Jean De Hertog (678) kon zijn zitje behouden met een zeer mooie score. Nog een ‘verliezer’ is ongetwijfeld Marcel Rijdams (405) die als onafhankelijke op de Ecolo lijst stond. Ook hij kon ondanks de mooie persoonlijke score niet doorstoten naar het stadhuis. De verrassingen zijn ongetwijfeld de goede score van VU&ID en Agalev die er beiden in slaagden om de hoge kiesdrempel te halen. Agalever Bruno De Lille (333) werd onmiddellijk beloond met een schepenambt. Marie Paul Quix (444) neemt de zetel van Bert Anciaux (1275) over.

Verliezer en winnaar is de VLD. Met Manu De Rons (723) verliest de partij een schepen. Manu De Rons krijgt echter wat hij zes jaren heeft moeten missen: een partijgenoot in de gemeenteraad. Yvonne Smekens (430) uit Haren zorgt voor een kleine paleisrevolutie. Het CVP-bastion Haren zal nu een liberaal gemeenteraadslid krijgen.

Geen maat voor niets

Velen dachten dat deze gemeenteraadsverkiezingen een maat voor niets zouden worden. Er zou wat met de bevoegdheden geschoven worden. Men vreesde voor een verdere achteruitgang van het aantal Vlaamse gekozenen. Alles zou in grote lijnen bij hetzelfde blijven. Dit alles bleek volledig fout. De verkiezingen hebben wel degelijk een gewijzigd beeld gebracht. En ook de coalitie ziet er anders uit. Het kunnen nog boeiende maanden worden…

Tot slot is Franstalig extreemrechts uit de gemeenteraad verdwenen, mag Michel Demaret zich gelukkig prijzen met een gerechtelijk onderzoek en verdubbelt het Vlaams Blok het aantal zitjes van één naar twee. Toch start de nieuwe gemeenteraad onder een beter gesternte, want langs Vlaamse zijde is er nu wél een democratische oppositie.

November 2000